Nowy Koronawirus – co trzeba o nim wiedzie─ç?

0

W styczniu 2020 roku ┼Ťwiat obieg┼éa piorunuj─ůca informacja o pojawieniu si─Ö w Chinach nowego wirusa, kt├│ry w b┼éyskawicznym tempie przenosi si─Ö na kolejne osoby, wywo┼éuj─ůc u nich objawy ci─Ö┼╝kiej niewydolno┼Ťci oddechowej i zgon. Serwisy internetowe i spo┼éeczno┼Ťciowe pe┼éne by┼éy sensacyjnych informacji i film├│w pokazuj─ůcych dramat rozgrywaj─ůcy si─Ö w prowincji Hubei i centrum epidemii – miasta Wuhan.

Zgodnie z najczarniejszym scenariuszem wirus rozsia┼é si─Ö ju┼╝ na prawie ca┼éej kuli ziemskiej, a liczba wykrywanych przypadk├│w ro┼Ťnie lawinowo, podobnie jak ilo┼Ť─ç teorii spiskowych dotycz─ůcych jego genezy. Co o nim wiemy? Dlaczego jest tak niebezpieczny i dla kogo stanowi najwi─Öksze zagro┼╝enie? Jak si─Ö przed nim uchroni─ç? I wreszcie najwa┼╝niejsze pytanie – kiedy to si─Ö sko┼äczy? Oto najwa┼╝niejsze informacje i dane na temat koronawirusa COVID-19.

pr├│bka krwi

Czym s─ů koronawirusy?

To grupa wirus├│w, u kt├│rych naukowcy pod mikroskopem elektronowym zauwa┼╝yli przypominaj─ůce grzyby wypustki s┼éu┼╝─ůce do przyczepienia si─Ö do b┼éon kom├│rkowych organizmu.

Warto wiedzie─ç, ┼╝e ta grupa patogen├│w, jak─ů s─ů koronawirusy, wyst─Öpuje g┼é├│wnie u zwierz─ůt. Jednak 7 gatunk├│w pokona┼éo barier─Ö zwierz─Ö – cz┼éowiek i atakuje organizmy ludzkie, wywo┼éuj─ůc mniej lub bardziej powa┼╝ne choroby. Jedn─ů z nich jest znane nam doskonale ┼éagodne przezi─Öbienie, inn─ů z kolei – ci─Ö┼╝ki ostry zesp├│┼é oddechowy znany nam pod nazw─ů SARS.

Wed┼éug zebranych danych tak┼╝e nowy coronavirus pokona┼é barier─Ö gatunkow─ů, przeskakuj─ůc na ludzi z ┼éuskowc├│w – niewielkich ssak├│w ch─Ötnie spo┼╝ywanych w Chinach ze wzgl─Ödu na smaczne, po┼╝ywne mi─Öso.

Czy koronawirus COVID-19 rzeczywi┼Ťcie jest tak bardzo niebezpieczny dla zdrowia?

Jest, a fakt ten wynika z przynajmniej trzech czynnik├│w. Pierwszym z nich jest ┼éatwo┼Ť─ç, z jak─ů przenosi si─Ö z cz┼éowieka na cz┼éowieka. Drugim – d┼éugi okres inkubacji, natomiast trzecim jego ┼Ťmiertelno┼Ť─ç.

Oficjalne dane publikowane przez chi┼äskie media wskazuj─ů, ┼╝e ┼║r├│d┼éo epidemii stanowi targ rybny w mie┼Ťcie Wuhan zamieszkiwanym przez oko┼éo 11 milion├│w ludzi. To tutaj wirusem zarazi┼é si─Ö pierwszy cz┼éowiek – m─Ö┼╝czyzna powy┼╝ej 70. roku ┼╝ycia. Wydarzenie to mia┼éo miejsce prawdopodobnie w listopadzie 2019 roku, a ju┼╝ w grudniu zaobserwowano wzrost przypadk├│w zachorowa┼ä na zapalenie p┼éuc. Stycze┼ä przyni├│s┼é ┼Ťwiatu prawdziwie dramatyczne informacje – w Wuhan pojawi┼é si─Ö nieznany dot─ůd ludzko┼Ťci wirus.

Cztery miesi─ůce p├│┼║niej problem dotyczy ju┼╝ ca┼éego ┼Ťwiata. W┼Ťr├│d kraj├│w dotkni─Ötych nim jest ju┼╝ tak┼╝e Polska – pierwszy przypadek u nas wykryty zosta┼é w Zielonej G├│rze. ┼üatwo┼Ť─ç transmisji wirusa mi─Ödzy lud┼║mi sprawi┼éa, ┼╝e obecnie na ┼Ťwiecie zara┼╝onych nim jest ju┼╝ blisko 100 tysi─Öcy os├│b, a zmar┼éo – ponad 3100, z czego znaczna wi─Ökszo┼Ť─ç w chi┼äskiej prowincji Hubei.

┼üatwo┼Ť─ç transmisji

Jak przenosi si─Ö wirus? Jak wynika z danych -podobnie jak wszystkie inne, drog─ů kropelkow─ů. Oznacza to, ┼╝e zarazi─ç si─Ö nim mo┼╝na poprzez bezpo┼Ťredni kontakt z osob─ů zara┼╝on─ů – nosicielem, poprzez kontakt z wydzielin─ů z jego nosa, jamy ustnej czy oczu. Obecno┼Ť─ç coronavirusa stwierdzono r├│wnie┼╝ w kale i moczu chorych oraz w powietrzu wydychanym przez nich. Ale to nie wszystko, bowiem wirusy mog─ů r├│wnie┼╝ przetrwa─ç poza organizmem cz┼éowieka.

Przeczytaj te┼╝:  Problemy z zasypianiem? Poznaj 6 sprawdzonych sposob├│w na bezsenno┼Ť─ç

Czas przetrwania wirus├│w zale┼╝y od temperatury i wilgotno┼Ťci otoczenia. Z dost─Öpnych danych wiemy, ┼╝e w temperaturze pokojowej przestaj─ů by─ç zdolne do zaka┼╝ania po oko┼éo 48 godzinach. Im ch┼éodniej i wilgotniej – tym czas ten jest d┼éu┼╝szy. To informacja niepokoj─ůca – nigdy bowiem nie wiemy kto wcze┼Ťniej dotyka┼é ogl─ůdanych przez nas w sklepie produkt├│w, lady na poczcie czy uchwytu w autobusie. Ale przed zara┼╝eniem t─ů drog─ů mo┼╝emy si─Ö z ┼éatwo┼Ťci─ů chroni─ç u┼╝ywaj─ůc r─Ökawiczek jednorazowych, unikaj─ůc dotykania b┼éon ┼Ťluzowych nosa, ust czy oczu oraz zwyczajnie myj─ůc r─Öce.

Okres inkubacji

Cho─ç oficjalne dane wskazuj─ů, ┼╝e okres inkubacji koronawirusa wynosi oko┼éo 14 dni, to jednak nie do ko┼äca jest to prawda. ┼Üredni czas od zara┼╝enia wirusem do wyst─ůpienia objaw├│w wynosi od 3 do 5 dni. Znane s─ů natomiast przypadki, kiedy trwa┼é on a┼╝ 24 dni. Nawet jednak, je┼Ťli przyjmiemy, ┼╝e okres inkubacji wynosi maksymalnie 14 dni, to w po┼é─ůczeniu z ┼éatwo┼Ťci─ů transmisji jest to ogromne zagro┼╝enie dla zdrowia os├│b z najbli┼╝szego otoczenia nosiciela i os├│b korzystaj─ůcych z tej samej przestrzeni publicznej.

Dochodzi do tego fakt, iż pomimo długotrwałego braku objawów zakażenia, nosiciel sam zaraża. Jak wynika z najnowszych danych, prawdopodobnie zaczyna zarażać już po około 24 godzinach inkubacji wirusa.

┼Ümiertelno┼Ť─ç koronawirusa

Wed┼éug informacji przekazanych przez ┼Üwiatow─ů Organizacj─Ö Zdrowia (WHO) ┼Ťmiertelno┼Ť─ç przy zaka┼╝eniu coronavirusem wynosi oko┼éo 3 – 4%. Warto jednak wiedzie─ç, ┼╝e epidemia wci─ů┼╝ trwa, a wi─Öc ko┼äcowa ilo┼Ť─ç chorych i ofiar nie jest znana. Wszelkie dane liczbowe okre┼Ťlaj─ůce ┼Ťmiertelno┼Ť─ç opieraj─ů si─Ö wi─Öc na informacjach p├│ki co niepe┼énych. Ostateczne dane poznamy dopiero wtedy, kiedy epidemia si─Ö zako┼äczy.

Pami─Ötajmy, ┼╝e w naturze wirus├│w le┼╝y mutacja – ka┼╝da kolejna ich generacja r├│┼╝ni si─Ö nieco od poprzedniej. Co to b─Ödzie oznacza┼éo w praktyce – nie mo┼╝emy by─ç pewni. Ale wirusolodzy uspokajaj─ů, ┼╝e przy tak du┼╝ej zdolno┼Ťci do transmisji wirus powinien sta─ç si─Ö nieco mniej ┼Ťmierciono┼Ťny. To jednak wy┼é─ůcznie domniemania, cho─ç oparte na dotychczas zaobserwowanych zmianach zachodz─ůcych w charakterze poszczeg├│lnych gatunk├│w wirus├│w. Nadal wci─ů┼╝ brakuje danych, kt├│re umo┼╝liwi┼éyby dok┼éadne okre┼Ťlenie kierunku zmian w tym przypadku.

COVID-19 a grypa

Szeroko dyskutowane jest por├│wnanie zaka┼╝enia koronawirusem do grypy. Pojawiaj─ů si─Ö g┼éosy, ┼╝e w gruncie rzeczy nowy koronawirus jest jedynie ci─Ö┼╝sz─ů odmian─ů grypy. Spekulacje te s─ů jednak nieuzasadnione, a lekcewa┼╝enie zagro┼╝enia mo┼╝e si─Ö okaza─ç niebezpieczne.

Coronavirus Covid-19

Pierwsz─ů istotn─ů r├│┼╝nic─ů mi─Ödzy nowym koronawirusem a gryp─ů jest ┼Ťmiertelno┼Ť─ç. Podczas gdy na gryp─Ö lub powik┼éania umiera tylko 0,1% chorych, odsetek ten w przypadku choroby SARS-CoV-2, jak ju┼╝ wspomnieli┼Ťmy, okre┼Ťla si─Ö na oko┼éo 3 – 4%. To oznacza, ┼╝e na ka┼╝de 1000 przypadk├│w grypy tylko 1 ko┼äczy si─Ö zgonem. W przypadku koronawirusa – b─Ödzie ich ju┼╝ od 30 do 40. Dane te s─ů wi─Öc zatrwa┼╝aj─ůco r├│┼╝ne.

Przeczytaj te┼╝:  Jak wzmocni─ç odporno┼Ť─ç - poznaj sprawdzone tipy

Drugim istotnym czynnikiem sprawiaj─ůcym, ┼╝e koronawirusa nie da si─Ö por├│wna─ç do grypy, jest fakt d┼éugo┼Ťci trwania okresu inkubacji – dla tej drugiej choroby wynosi on jedynie 2 – 3 dni, a wi─Öc ilo┼Ť─ç os├│b, kt├│re mog─ů si─Ö ni─ů w tym czasie zarazi─ç, jest znacznie mniejsza.

Kolejna r├│┼╝nica to odporno┼Ť─ç – grypa sezonowa towarzyszy nam ju┼╝ od kilku dziesi─Öcioleci i znaczna cz─Ö┼Ť─ç z nas wykszta┼éci┼éa na ni─ů pewn─ů odporno┼Ť─ç. Ponad to istniej─ů przeciwko niej szczepionki o do┼Ť─ç wysokiej skuteczno┼Ťci. Przed zaka┼╝eniem koronawirusem nie chroni nas nasz uk┼éad immunologiczny, kt├│ry jeszcze nie nauczy┼é si─Ö rozpoznawa─ç i odpowiednio szybko zwalcza─ç, a wed┼éug oficjalnych informacji szczepionka dost─Öpna b─Ödzie dopiero za kilkana┼Ťcie miesi─Öcy.

Jak przebiega zaka┼╝enie koronawirusem?

Ka┼╝dy przypadek zaka┼╝enia koronawirusem mo┼╝e mie─ç nieco inny przebieg – od praktycznie bezobjawowego, poprzez ┼éagodny, a┼╝ na ci─Ö┼╝kim ko┼äcz─ůc. Objawy infekcji przypominaj─ů objawy grypy i obejmuj─ů:

  • gor─ůczk─Ö,
  • suchy kaszel,
  • b├│l mi─Ö┼Ťni,
  • poczucie zm─Öczenia, wyczerpania.

W bardziej ci─Ö┼╝kich przypadkach dochodzi do duszno┼Ťci i zapalenia p┼éuc.

Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e u sporej cz─Ö┼Ťci chorych gor─ůczka nie wyst─Öpuje lub jest bardzo niewysoka. Podobnie jest z innymi objawami – nie ka┼╝dy chory kaszle i nie u ka┼╝dego rozwija si─Ö niewydolno┼Ť─ç oddechowa.

U oko┼éo 80% zaka┼╝onych nowym koronawirusem objawy s─ů ┼éagodne i bardziej podobne do przezi─Öbienia ni┼╝ grypy. Natomiast tylko u oko┼éo 3 – 5% chorych rozwija si─Ö zapalenie p┼éuc i niewydolno┼Ť─ç oddechowa.

Szerokie spektrum objaw├│w i ich nasilenia stwarza du┼╝e problemy we w┼éa┼Ťciwym rozpoznawaniu choroby, co z kolei sprzyja przenoszeniu wirusa przez osoby, kt├│re podejrzewaj─ů u siebie jedynie niegro┼║ne dla zdrowia przezi─Öbienie.

Dla kogo choroba jest najbardziej niebezpieczna?

Z zebranych do tej pory informacji i danych wynika jasno, ┼╝e koronawirus jest ┼éaskawy dla dzieci, niestety bezwzgl─Ödny dla os├│b starszych i cierpi─ůcych na inne, powa┼╝ne i przewlek┼ée choroby. Oto wi─Öc zestawienie danych, kt├│re pozwol─ů nam zobrazowa─ç poziom zagro┼╝enia dla os├│b w r├│┼╝nym wieku:

  • – dzieci w wieku od 0 do 9 lat – w tej grupie wiekowej stwierdzono bardzo niewielk─ů ilo┼Ť─ç ┼éagodnie przebiegaj─ůcych zachorowa┼ä (tak┼╝e w┼Ťr├│d noworodk├│w i niemowl─ůt) i ┼╝adnego zgonu;
  • – osoby w wieku od 10 do 39 lat – ┼Ťmiertelno┼Ť─ç oko┼éo 0,2%;
  • – osoby w wieku 40 – 49 lat – 0,4% zgon├│w;
  • – wiek 50 – 59 lat – 1,3% ┼Ťmiertelno┼Ťci;
  • – wiek 60 – 69 lat – 3,6% zgon├│w;
  • – wiek 70 – 79 lat – 8% ┼Ťmiertelno┼Ťci;
  • – wiek powy┼╝ej 80 lat – 14,8% zgon├│w.

 

Przeczytaj te┼╝:  Naturalne produkty bogate w b┼éonnik

Pociesza─ç mo┼╝e fakt, ┼╝e sam podesz┼éy wiek nie przes─ůdza o tym, ┼╝e pacjent umrze z powodu koronawirusa – z Chin docieraj─ů do nas informacje, ┼╝e nawet osoby prawie i ponad stulenie pokonuj─ů chorob─Ö i wracaj─ů do zdrowia. Istotna wydaje si─Ö m in. obecno┼Ť─ç chor├│b przewlek┼éych. Oto gar┼Ť─ç informacji na ten temat.

Analiza danych liczbowych o pacjentach z ca┼éego ┼Ťwiata wykazuje, ┼╝e do chor├│b, kt├│re mog─ů przyczyni─ç si─Ö do ci─Ö┼╝szego przebiegu zaka┼╝enia coronavirusem i zgonu, nale┼╝─ů choroby onkologiczne, choroby uk┼éadu sercowo – naczyniowego, p┼éuc, ostre uszkodzenie nerek, cukrzyca, nadci┼Ťnienie.

Kiedy skończy się epidemia?

Informacje p┼éyn─ůce do nas z Chin wskazuj─ů, ┼╝e kraj ten ma ju┼╝ najgorsze za sob─ů. Ilo┼Ť─ç przypadk├│w zara┼╝e┼ä i zgon├│w ka┼╝dego dnia jest mniejsza – pami─Ötajmy jednak, ┼╝e od kilku tygodni mieszka┼äcy Wuhan, czyli ┼Ťcis┼éego centrum epidemii, poddawani s─ů kwarantannie. W Europie natomiast w najgorszej sytuacji s─ů W┼éosi – 4 marca ilo┼Ť─ç przypadk├│w koronawirusa wynios┼éa 2700 os├│b, a zgon├│w a┼╝ 107. Zaraz po W┼éoszech najwi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç zara┼╝e┼ä odnotowano we Francji i Niemczech.

Polska zanotowa┼éa do tej pory tylko jeden potwierdzony badaniem laboratoryjnym przypadek chorego na koronawirusa – w Zielonej G├│rze. Wydaje si─Ö wi─Öc, ┼╝e na razie nie ma powod├│w do paniki. Pami─Ötajmy jednak, ┼╝e ten jeden pacjent mo┼╝e by─ç tylko wierzcho┼ékiem g├│ry lodowej i stanowi─ç powa┼╝ne zagro┼╝enie dla zdrowia publicznego.

Na pytanie o termin ko┼äca epidemii nie da si─Ö wi─Öc odpowiedzie─ç. Wci─ů┼╝ na ca┼éym ┼Ťwiecie tl─ů si─Ö ogniska zachorowa┼ä. Pewn─ů ulg─Ö mo┼╝emy odczu─ç wiosn─ů, kiedy temperatura otoczenia wzro┼Ťnie, a s┼éo┼äce b─Ödzie nam towarzyszy┼éo d┼éu┼╝ej – wirusy s─ů bowiem wra┼╝liwe na promieniowanie UV, a ich transmisja ulega ograniczeniu. Informacje podawane przez wirusolog├│w nie pozostawiaj─ů jednak z┼éudze┼ä – wysoce prawdopodobny jest scenariusz, w kt├│rym koronawirus b─Ödzie n─Öka┼é ludzko┼Ť─ç ju┼╝ zawsze, podobnie jak grypa czy przezi─Öbienie. Pozostaje nam wi─Öc mie─ç nadziej─Ö, ┼╝e wkr├│tce opracowane zostan─ů celowane w niego leki i szczepionki.

Warto wspomnie─ç cho─çby s┼éowem tak┼╝e o mo┼╝liwo┼Ťci przenoszenia wirusa przez zwierz─Öta domowe. Jeszcze kilka dni temu nie mieli┼Ťmy danych jednoznacznie potwierdzaj─ůcych tak─ů opcj─Ö. Teraz okazuje si─Ö, ┼╝e stwierdzony zosta┼é w Chinach przypadek nosicielstwa psa, przy czym zwierz─Ö nie wykazuje objaw├│w choroby. Koronawirus u kota nie zosta┼é do tej pory znaleziony, ale nie da si─Ö wykluczy─ç, ┼╝e i to si─Ö zmieni.

Nowy coronavirus budzi ca┼ékiem uzasadniony l─Ök na ca┼éym ┼Ťwiecie. To nowa choroba, kt├│rej przebieg i konsekwencje nadal pozostaj─ů dla nas wielk─ů tajemnic─ů. Na podstawie dotychczas zebranych danych nie da si─Ö r├│wnie┼╝ przewidzie─ç, w jaki spos├│b b─Ödzie si─Ö zmienia┼é charakter wirusa i w jaki spos├│b epidemia wp┼éynie na gospodarki dotkni─Ötych ni─ů kraj├│w. Jedno jest pewne – panika mo┼╝e nam przynie┼Ť─ç wi─Öcej szkody ni┼╝ po┼╝ytku.